O Instituto de Estudos Chairegos coa financiación e patrocinio da Área de Cultura-Vicepresidencia da Deputacion de Lugo, organiza o CONCERTO “CANTOS DE RAÍZ. DA RAÍZ DO CANTO”, DO GRUPO CORAL “CANTAR DELAS”.
O acto terá lugar o vindeiro domingo 26 de outubro de 2025, ás 20:00 horas, na CASA DA CULTURA DE VILALBA, e contará tamén coa actuación das canteareis LAMBE, LAMBE
CANTOS DE RAÍZ. DA RAÍZ DO CANTO
Cantar Delas fai, con este concerto, unha homenaxe á música popular que, como creación colectiva, perviviu a través da oralidade ao igual que a lingua galega. As mulleres tiveron un papel fundamental na creación, preservación e transmisión da mesma con cantigas creadas para acompañar a vida cotiá, a experiencia do mundo rural, o apego á terra e á casa, as festas e labores campesinos, os mitos e lendas, refráns, alalás, cantos de berce.
Cantadoras, tocadoras e bailadoras fortalecían os vencellos comunitarios no ocio colectivo. Desde as primeiras recollas foise poñendo de relevo a figura do gaiteiro, que desempeñaba o seu oficio no espazo público, mentres que as pandeireiteiras tocaban no espazo privado, conforme o papel asignado ás mulleres.
En Cantares Gallegos (1863) obra iniciática do Rexurdimento literario galego, de Rosalía de Castro, cédese a voz poética a una mociña que nos guía polas 36 composicións que son iniciadas por uns versos populares.
A importancia da literatura e a música populares podémola ver tamén en Cantares Gallegos (1911) de Manuel Leiras Pulpeiro, en Aires da miña terra de Curros Enríquez.
Xoán Montes, Xosé Castro “Chané”, Pacual Veiga entre outros procuran a inspiración nas melodías tradicionais. Baseados no rico patrimonio musical galegos crearon melodías, cantigas, alalás, baladas, romanzas cun profundo significado emocional compartido como é o caso do Negra Sombra, que interpretamos neste concerto, a Alborada de Xoán Montes ou a Alborada de Veiga.
A partir da metade do século XIX xorden en toda Galicia asociacións, liceos e círculos dos que forman parte os compositores nomeados. Créanse agrupacións orfeonísticas en Lugo, A Coruña, Santiago, Ourense, Vigo, Pontevedra, Modoñedo. Destacamos a creación do Orfeón Villalbés en 1882, fundado por Santiago Mato Vizoso que ademáis compuxo pezas para seren interpretadas como as recollidas en Aires de Villalba.
Na actualidade as máis de 200 agrupacións corais de Galicia promovemos a transmisión da música tradicional. Outras formas anovadas baseadas no popular son elaboradas por cantareiras, autoras e autores individuais e grupos diversos que beben da RAÍZ DO CANTO.
PROGRAMA DO CONCERTO
Música popular: creación colectiva
Alalá de Triacastela. Tradicional. Arr. F.G. Jácome
Romance da Lavandeira.Tradicional. Arr. F.G. Jácome
Alalá das Mariñas.Tradicional. Arr. Ana Váquez Silva
Eu de Marín ausenteime. Tradicional. Arr. J. Domínguez
Olhos negros. Tradicional das Azores
Ó minha amora madura. Tradicional portuguesa. Arr. F.G. Jácome
As raíces reveladas
Os teus ollos. Curros/Chané/F.G. Jácome
Lonxe da Terriña. Aureliano Pereira/Xoán Montes/Mili Porta
Negra Sombra. Rosalía de Castro/Xoán Montes/Arr. J. Domínguez
Da raíz do canto
Lela. Rosendo Mato/ F.G. Jácome
María Soliña. Celso Emilio Ferreiro/ Paz Valverde/F.G. Jácome
Pandeirada. Andrés do Barro/Arr. Ileana Delgado
Compañeira. Xosé Luis Rivas/Julio Domínguez
Unha mañá de setembro. Sés/Arr. F.G. Jácome
Do mar pola orela. Manuel Curros Enríquez/ Batallán/Arr. Julio Domínguez
Ao remate do concerto actuará o grupo de cantareiras LAMBE LAMBE de Vilaba.
Entrada libre ata completar aforo